مته

مته گردبر [مته حلقه‌ای، برش‌دهنده‌ی حلقوی]

مته گردبر(همچنین به نام مته‌ی مغزه‌گیر، برش‌دهنده‌ی مغزه‌گیر، برش‌دهنده‌ی کششی، مته‌ی دوربر، اره‌ی سوراخ‌کار یا برش‌دهنده‌ی فنجانی) نوعی مته‌ی مغزی است که برای ایجاد سوراخ در فلز استفاده می‌شود. مته‌ی هسته‌ای که به شکل حلقه (annulus) نامگذاری شده، تنها شیاری در محیط سوراخ ایجاد می‌کند و یک هسته‌ی توپر در مرکز باقی می‌گذارد

مته گردبر جایگزینی گران‌تر و کارآمدتر برای مته‌های پیچشی و اره‌های سوراخ‌کار استاندارد است. مته‌ی هسته‌ای شبیه به اره‌ی سوراخ‌کار است، اما از نظر هندسه و جنس با آن تفاوت دارد. دو نوع رایج آن فولاد  (HSS) و نوک کاربید تنگستن (TCT) هستند.

بر خلاف مته‌ی پیچشی، مته گردبرمانند اره‌ی سوراخ‌کار فقط محیط سوراخ را برش می‌دهد و یک  حلقوی در مرکز باقی می‌گذارد.

مته‌های هسته‌ای برای استفاده با دریل ستونی یا دستگاه دریل مغناطیسی ایده‌آل هستند، زیرا هم در برابر نیروهای گشتاور بالای ایجاد شده توسط چنین مته‌ای و هم در مقایسه با سایر انواع دریل‌ها از سرعت پایین‌تری (RPM) برخوردارند.

تاریخچه

مته گردبردر سال ۱۹۷۳ ثبت اختراع شد.نوع فولاد  در سال ۱۹۸۳ و نوک کاربید تنگستن در سال ۱۹۸۵ ثبت اختراع شد.

ویژگی‌ها

• سرعت: از آنجایی که مته گردبرفقط محیط سوراخ مورد نظر را برش می‌دهد و کل مواد سوراخ را می‌بردارد، مته‌های هسته‌ای ۳ تا ۴ برابر سریع‌تر از مته‌های معمولی در نظر گرفته می‌شوند. همچنین، هنگام استفاده از مته‌ی پیچشی یا اره‌ی سوراخ‌کار فلزی، برای سوراخ‌های با قطر بزرگ‌تر باید عملیات پیش‌سوراخ‌کاری و مرحله‌ای انجام شود، در حالی که مته گردبرنیازی به پیش‌سوراخ‌کاری و مرحله‌ای ندارد. این یک عملیات سوراخ‌کاری یک مرحله‌ای است.
• کاهش سایش: مته‌های هسته‌ای دندان‌های کمتری دارند و سایش کمتری دارند، بنابراین با یک مته گردبرمی‌توان سوراخ‌ها را با سرعت برش بالاتر و سرعت تغذیه‌ی سریع‌تر دریل ایجاد کرد
• کاهش مصرف انرژی: از آنجایی که مته‌های هسته‌ای نیازی به سوراخ‌کاری / برش کل قطعه کار ندارند، برای سوراخ‌کاری مواد به نیروی رانش کمتری و در نتیجه انرژی کمتری نیاز دارند
• سیستم خنک‌کاری: خنک‌کاری مته‌های هسته‌ای داخلی است. روغن‌کاری داخلی از طریق سوراخ با کمک یک پین راهنما انجام می‌شود. روغن‌کاری داخلی باعث می‌شود مته گردبربرای سوراخ‌کاری عمیق سریع‌تر و کارآمدتر شود.
• کاربرد: از آنجایی که مته‌های هسته‌ای به دور بسیار پایین (از حداقل ۵۰ دور در دقیقه) نیاز دارند، این مته‌ها اغلب با دریل‌های سبک یا دستگاه‌های دریل پایه‌ی مغناطیسی قابل حمل استفاده می‌شوند.

سایز

مته‌های هسته‌ای در اندازه‌های مختلفی عرضه می‌شوند. مته‌های هسته‌ای از قطر ۱۲ میلی‌متر (۱/۲ اینچ) تا ۲۰۰ میلی‌متر (۷ ۷/۸ اینچ) و بزرگ‌تر در دسترس هستند. عمق‌های ۳۰ میلی‌متر، ۵۵ میلی‌متر، ۷۵ و ۱۱۰ میلی‌متر به طور معمول در دسترس هستند. مته‌های هسته‌ای از قطر ۱۲ میلی‌متر تا قطر ۱۵۰ میلی‌متر و در صورت نیاز بیشتر شروع می‌شوند. بسته به نیاز می‌توان عمق برش (طول) مختلفی از مته‌های هسته‌ای تهیه کرد.

تیز کردن مجدد

مته گردبرHSS را می‌توان به راحتی روی دستگاه سنگ‌زنی تیز کرد و برای سوراخ‌کاری مجدداً استفاده کرد. سنگ‌زنی مجدد را می‌توان انجام داد تا طول برش


منبع : مته گردبر